Informacje ogólne
| Powierzchnia: | 5 936 km2 (6,4 % powierzchni Węgier) |
| Ludność: | 572 423 mieszkańców (5,7 % ludności Węgier) |
| Zaludnienie: |
96 mieszkańców / km2 |
| Liczba regionów: | 12 |
| Liczba miast: | 25 |
| Liczba wsi: | 204 |
| Siedziba okręgu: | Nyíregyháza (125 000 mieszkańców) |
Komitat Szabolcs-Szatmár-Bereg jest najbardziej wysuniętym na na wschód komitatem Węgier. Graniczy z Ukrainą z północnego wschodu, z Rumunią z południowego wschodu, z komitatem Hajdú-Bihar z południowego zachodu, z Borsod-Abaúj-Zemplén i Słowacją od północy. Komitat dzięki swojemu położeniu geograficznemu odgrywa decydującą rolę w tworzeniu i rozwoju współpracy transgranicznej.
Obszar komitatu można podzielić na 12 małych regionów: Baktalórántháza, Csenger, Fehérgyarmat, Ibrány-Nagyhalász, Kisvárda, Mátészalka, Nagykálló, Nyírbátor, Nyíregyháza, Tiszavasvári, Vásárosnamény, Záhony.
Charakterystyczne cechy komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg
Ekonomia komitatu
Ekonomiczne życie rolnictwa w komitacie było determinowane dziejami historii. Charakterystycznym produktem regionu, poza ziarnami, kukurydzą, ziemniakami i burakami cukrowymi, jest słonecznik. Obszar uprawy owoców zdeterminowanych ich fizjonomią - takich jak jabłka, śliwki i wiśnie – podlega nieustannym zmianom. Powierzchnia uprawy wszystkich sadów wynosi w przybliżeniu 35000ha. Producenci z tego obszaru kraju wytwarzają ponad 40% całej produkcji krajowej.
Produkcja jest wzmożona poprzez fakt, iż w ostatnich latach wzrosła powierzchnia magazynowa w kraju, dzięki czemu zwiększył się czas przechowywania i późniejszych możliwości marketingowych. Ilość zwierząt gospodarskich maleje w ostatnich latach, co nie jest równoważone wzrostem farm.
Przemysłowa produkcja komitatu zaczęła ostatnio wzrastać, ale wciąż pozostaje w tyle za średnią krajową. W komitacie coraz większą rolę odgrywa branża inżynierii konstrukcyjnej, wzrasta ona zarówno na rynku wewnętrznym jak i zewnętrznym. Produktywność w sferze przemysłu spożywczego również wykazuje nieznaczny wzrost. Poziom eksportu w przemyśle chemicznym wykazuje typowy wzrost, przemysł inżynierii produkcji i przemysł drzewny również pokazują pewien stopień rozwoju. Wydajność produkcji komitatu uległa poprawie i został odnotowany dalszy niewielki wzrost. Aktywność strefy budowlanej znacznie się poprawiła, lecz nie dosięgnęła ona jeszcze poziomu średniej krajowej. Gałęzie budownictwa przemysłowego znacznie się rozwinęły (np. budownictwo strukturalne).
Ilość przedsiębiorstw zajmujących się działalnością handlową w komitacie obniżyła się, zauważa się jednak niewielki wzrost w wysokości obrotów. Zgodnie ze średnią krajową liczba spółek zwiększyła się, natomiast liczba przedsiębiorstw indywidualnych zmniejszyła się w porównaniu do lat poprzednich.
Liczba prywatnych przedsiębiorców zmniejszyła się ostatnio, ale 64% organizacji ekonomicznych wciąż pozostaje w rękach prywatnych. W handlu, naprawach i usługach ekonomicznych oddziały prywatne są obecne w dużej ilości. Przedsiębiorczość w komitacie nie osiągnęła jeszcze średniej krajowej, na każde 81 zarejestrowanych przedsiębiorstw przypada tysiąc mieszkańców, średnia krajowa wynosi 118 przedsiębiorstw. Inwestycje przemysłowe wyróżniają się na tle innych inicjatyw rozwojowych, co znacznie przekracza średnią ostatnich lat. Rozwój gałęzi przemysłu jest zazwyczaj stały, lecz budownictwo przekracza zazwyczaj tę średnią.
Na światowych rynkach produkty przedsiębiorstw przemysłowych tego komitatu są dobrze znane, wśród nich znajdują się takie marki jak: Carl Zeiss, Michelin, Vibracoustic, Interspan, Unimatic. 3000 przedsiębiorstw w regionie jest w rękach zagranicznych, co jedynie udowadnia wzrost zainteresowania tym regionem inwestorów zagranicznych. W komitacie problem wciąż stanowi bezrobocie, które co prawda ostatnio spadło, ale zgodnie ze statystykami wciąż wynosi 40 tysięcy. Poza tym ilość ludzi aktywnie poszukujących pracy w ramach programów aktywacyjnych jest mniejsza niż w roku 2006. Liczba wydawanych ad hoc książek zatrudnienia wzrosła półtora raza w porównaniu z wartością z 2006 roku, początku roku 2007 wzrosła do 35 tysięcy.
Gospodarcze i polityczne lobby pragnie zdobyć źródła finansowe na szczeblach centralnych, regionalnych i międzynarodowych dla regionu i komitatu, co pozwoli na realizowanie istotnych zmian. Wiele przedsiębiorstw uzyskało wsparcie Unii Europejskiej, inne dostały wsparcie państwowe, co ułatwiło im wzrost gospodarczy.
Kolejnym motorem napędowym rozwoju komitatu jest park industrialny. Znacznie poprawiła się budowa dróg samorządowych, autostrada M3 znacznie skróciła czas dojazdu między stolicą a siedzibą władz regionalnych. Między stolicą państwa a stolicą komitatu kursuje więcej pociągów IC, odpowiednia jest również liczba pociągów międzynarodowych. Ważne jest, że wszystkie zakamarki komitatu dostępne są również autokarem. W odniesieniu do infrastruktury drogowej wykorzystanie dróg wodnych jest zaniedbane. Ważne jest również, że lotnisko w Nyíregyháza jest przystosowane do międzynarodowego ruchu pasażerskiego.
Turystyka i kultura w komitacie Szabolcs-Szatmár-Bereg
Liczba gości zagranicznych zmniejszyła się ostatnio i jej podział narodowościowy również uległ zmianie. 62% turystów pochodzi z Unii Europejskiej. Zmniejszyła się również turystyka krajowa w porównaniu do średniej krajowej. W wyniku tego spadły również obroty komitatu pochodzące z turystyki. Przemysł turystyczny powiatu jest bardzo zróżnicowany i przedstawia skomplikowany obraz, obok domków gościnnych na wsiach są również usługi hotelowe z salami konferencyjnymi i innymi dogodnościami.
W ostatnich latach komitat położył nacisk na rozwój infrastruktury turystycznej. Rzeka Tisza przepływa przez komitat na długości 235 kim, jej roślinność i piaskowe banki przyciągają turystów pragnących odpoczynku jak i tych, którzy aktywnie uprawiają sporty wodne. Wielu gości to rowerzyści, można tu również odnaleźć tak upragniony spokój wsi.
Geografia fizyczna komitatu jest bardzo różnorodna, z tego powodu podzielona jest na mniejsze jednostki: Nyíregyháza i okolice Nyíri mezőség, Nyírség, Szatmári síkság, Beregi Tiszahát, Rétköz. Wszystkie te okolice bardzo się od siebie różnią, więc ci, którzy chcą rozkoszować się różnymi krajobrazami na pewno znajdą coś dla siebie.
Nyíregyháza
Siedziba komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg znajduje się w Nyíregyháza. Miasto w 1785 r. stało się miastem handlowym, a dziesięć lat później uzyskało prawa miejskie. Przywileje sprawiły, że Nyíregyháza stało się handlowym i przemysłowym centrum regionu Szabolcs. Dzisiaj władze komitatu i miasta robią wszystko, aby umożliwić wzrost gospodarczy tego miejsca. Centralną część miasta zajmuje Plac Kossuth. To tutaj znajdował się wybudowany w 1870 roku ratusz. Kolejnymi punktami orientacyjnymi na placu są Hotel Korona, Pałac Oszczędności i ceglana katedra rzymskokatolicka o dwóch wieżach. Nawierzchnię rynku zdobi 9 mozaik przedstawiających planety, są one dziełem znanych artystów. Istotną częścią rynku jest również pomnik przedstawiający Kossutha, wystawiony w 1912 roku.
Poza placem Kossuth miasto oferuje wiele innych atrakcji turystycznych. Piękny plac Országzászló z pomnikiem węgierskiego Hussara. Na Placu Bohaterów można podziwiać budynek Urzędu Komitatu. Pośrodku Pacu 23 Października stoi statua nazywana drzewem życia. W centrum miasta znajduje się greckokatolicki kościół, synagoga, teatr i biblioteka imienia Móricz Zsigmond, Galeria Miejska i Muzeum Jósa Andrása, które warte są zobaczenia ze względu na swoje piękno i wartości. Zwiedzający powinni również odwiedzić arboretum Kolegium Nyíregyháza, gdzie można rozkoszować się rzadkimi gatunkami roślin tropikalnych i krajowych.
Sóstó
Zaledwie pięć kilometrów od Nyíregyháza znajduje się popularny kurort wypoczynkowy. Sótó jest popularne zarówno pośród turystów jak i mieszkańców. Można tu odwiedzić najbardziej znany ogród zoologiczny we Wschodniej Europie – Nyíregyháza Zoo , który rozciąga się na ponad dwudziestu hektarach i zawiera wiele gatunków zwierząt ze wszystkich zakątków świata.
Obok parku znajduje się zniewalający Hotel Krúdy, a w nim Łaźnia, zwana również wanną miasta, czekają na klientów oferując różnego rodzaju usługi. Ci, którzy pozostają w mieście dłużej mogą znaleźć idealne miejsce odpoczynku w pensjonacie Bath House i w hotelu Swiss House.
Jezioro Bath czynne jest jedynie w sezonie letnim, ale na osoby chcące odwiedzić ten region w innych porach roku, czeka Aquarius Aqua Park, który został niedawno otwarty. Tutejsze kąpieliska termalne nadają się do leczenia zaburzeń ruchowych, oraz woda nadaje się do picia i leczenia chorób niebieskiego języka.
Najbardziej znanym skansenem na Węgrzech jest skansen w Sóstó. W muzeum Wsi jest możliwość poznania architektury tradycji ludowych tego regionu.
Nyírség
Nyírség jest drugim co do wielkości terytorium zamieci piaskowych. Z punktu widzenia turystyki warto odwiedzić tutejsze miejscowości. W Levelek czeka wiele atrakcji miłośników rybołówstwa i sportów wodnych. W Vaja jest piękny zamek i muzeum. Nyírbátor jest dobrze znane ze swojego życia artystycznego (Dni Muzyki Nyírbátor, Rythm&Blues Festival, itp.). Fauna antycznych torfowisk Bátorliget jest wyjątkowa, ale również flora stanowi ciekawy element dla zwiedzających. Máriapócs jest największym sanktuarium grekokatolickim, słynącym z ikony Płaczącej Madonny. Jezioro Harangod znajdujące się niedaleko Nagykálló i stanowi tradycyjny przyczółek letnich obozowiczów sławny w całym kraju i stanowi przyjemny relaks dla pieszych. W Kisvárda znajdują się ruiny zamku z XV wieku, zamek Bath, restauracja i kryty basen zawsze oczekują gości. W Baktalórántháza możemy znaleźć zamek Degenfeld, przy którym znajduje się unikatowy park. Osada o nazwie Szabolcs nadała nazwę całemu regionowi; najlepiej znany w całej Europie jest zamek z piasku. W Tiszadob możemy odnaleźć zamek Andrássy, który otoczony jest przez przepiękny park. Obok zamku został zbudowany unikatowy na całych Węgrzech labirynt flory.
Szatmár
W regionie Szatmár następujące miejscowości oferują niezapomniane widoki: Mátészalka, Kocsord, Túristvándi i Szatmárcseke. Mátészalka jest największym miastem w regionie, znajduje się tutaj Muzeum Szatmár oraz największe w Europie Środkowej i Wschodniej Muzeum Wozów. Rzadkim skarbem znajdującym się w miejscowości Kocsord jest park zamkowy, w którym możemy znaleźć takie drzewa jak tulipanowiec, dąb czerwony, ponad stuletni klon i drzewo balsamiczne. W Túristvándi znajduje się wybudowany w XVIII wieku młyn wodny, który jest wyjątkowym zabytkiem industrialnym na skalę Europy Środkowej. Szatmárcseke natychmiast budzi skojarzenia na poziomie europejskim: nagrobki na cmentarzu mają kształt łodzi, znajduje się tu również pomnik Ferenca Kolcsey - autora hymnu.
Bereg
W centrum Bereg możemy znaleźć Vásárosnamény, w którym znajduje się Muzeum Bereg, gdzie odnajdziemy malowane jajka, kolekcje porcelany, kolekcje haftów. Gergelyiugornya jest dobrze znanym kurortem wypoczynkowym nad Tiszą. Jednym z najbardziej znanych zabytków Tarpa jest suchy młyn. Ciekawostką miejscowości Tivadar jest obóz kempingowy, który znajduje się w zagajniku orzechowym, który znajduje się na brzegu Tiszy. Popularność regionu będzie wzrastała, między innymi dzięki Szilva Bath, gdzie goście krajowi i zagraniczni będą delektować się relaksem w aquaparku.
Region jest bogaty w wydarzenia kulturalne, Dni Muzyki w Nyírbátor, Jesień Nyírség, Festiwal Transgranicznych Teatrów Węgierskich w Kisvárda i Festiwal Wesołej Sztuki w Nyíregyháza są znane na arenie międzynarodowej. Zoo w Nyíregyháza oraz Aquarius Aqua Parko zostały ostatnio otwarte dla turystów, oferują one wiele możliwości wypoczynku. Wiele muzeów oferuje ekscytujące programy i wystawy. Muzeum Wsi w Sóstó pokazuje typowe tereny wiejskie, ich architekturę, tradycje. Kolekcja w Muzeum Jósa Andrása zawiera artefakty wykopane na terenie komitatu, lokalną historię, sztukę, wyroby ręczne oraz literaturę. Muzeum Szatmár jest lokalnym muzeum etnograficznym, wyjątkowością jego jest oddział Muzeum Wozów. Odwołania do użytych danych: statystyczne okólniki (Centralny Urząd Statystyczny), własne badania, cykliczne badania drugiej połowy 2007 roku.
| Projekt finansowany przez Rząd Flamandzki |
||
| Rząd Flamandzki nie bierze odpowiedzialności za treść portalu | ||